Co to jest miód gryczany i jak powstaje?

Miód gryczany to miód nektarowy (kwiatowy), który powstaje z nektaru zbieranego przez pszczoły z kwiatów gryki siewnej (Fagopyrum esculentum). Gryka to roślina z rodziny rdestowatych, zaliczana do tzw. pseudozbóż, której białe i różowe kwiaty intensywnie rozkwitają w lipcu.

Choć kojarzymy ją głównie z talerza, gryka siewna skrywa fascynującą tajemnicę. Z naukowego punktu widzenia wcale nie jest zbożem, lecz bliską krewną... rabarbaru i szczawiu! Ta wyjątkowa roślina zakwita na krótko, zamieniając polskie pola w lipcu w zjawiskowe, biało-różowe, pachnące dywany.

Prawdziwa magia dzieje się jednak wyłącznie o poranku. Kwiaty gryki nektarują niezwykle kapryśnie, oddają swoje najcenniejsze soki pszczółom tylko od świtu do wczesnego popołudnia, i to pod warunkiem, że noc była ciepła i parna. To właśnie z tych ulotnych, zbieranych w pełnym słońcu kropel powstaje płynne złoto Podlasia czy Lubelszczyzny: ciemny, niemal czarny miód o wyjątkowym charakterze.

Dla pszczelarzy pozyskanie czystego miodu gryczanego to wyścig z czasem (co wpływa na jego wyjątkowość i wyższą cenę na rynku).

Jak wygląda i smakuje prawdziwy miód gryczany?

Miód z gryki różni się od popularnego miodu lipowego czy wielokwiatowego. Jego cechy charakterystyczne są tak wyraziste, że trudno pomylić go z jakąkolwiek inną odmianą.

Jaki jest kolor miodu gryczanego?

W stanie płynnym (jako patoka) miód gryczany ma barwę bardzo ciemną – od głębokiego brązu, przez kolor mocno zaparzonej herbaty, aż po niemal całkowitą czerń. Oglądany pod światło słoneczne może mienić się rubinowymi lub ciemnoczerwonymi refleksami. Po skrystalizowaniu (jako krupiec) barwa miodu gryczanego nieco jaśnieje, stając się brunatna lub szarobrązowa.

Jaki ma smak i zapach miód gryczany?

Smak miodu gryczanego określa się jako ostry, zdecydowany, piekący w gardle i słodki z wyraźną nutą goryczki. Zapach miodu gryczanego jest intensywny, ciężki i głęboki. Dokładnie odwzorowuje aromat kwitnącego pola gryki. Z powodu tego specyficznego profilu sensorycznego, miód ten ma grono absolutnych miłośników, ale też osoby, dla których jego smak jest zbyt dominujący.

Krystalizacja miodu gryczanego. Proces naturalny czy wada?

Wielu konsumentów zadaje sobie pytanie: czy miód gryczany się krystalizuje? Tak, każdy prawdziwy miód ulega krystalizacji, jest to naturalny proces fizyczny, który nie zmienia właściwości leczniczych produktu.

Miód gryczany krystalizuje się stosunkowo wolno. Zazwyczaj proces ten trwa od 2 do 3 miesięcy od zbioru (czyli następuje jesienią). Wynika to ze specyficznego stosunku cukrów: zawiera on znacznie więcej fruktozy niż glukozy.

Ważne zjawisko! Miód gryczany bardzo często krystalizuje się w sposób niejednorodny. Na dnie słoika tworzy się twarda, gruboziarnista warstwa krupca, a na górze pozostaje ciemna, rzadka patoka. Jest to zjawisko całkowicie naturalne dla tej odmiany i nie świadczy o zepsuciu miodu gryczanego ani o sfałszowaniu go cukrem.

Skład chemiczny miodu gryczanego. Co kryje w sobie czarny miód?

Wyjątkowe właściwości miodu gryczanego wynikają bezpośrednio z jego unikalnego profilu biochemicznego. Pod wieloma względami przewyższa on inne miody jasne.

• Flawonoidy i polifenole to najważniejsza grupa związków w miodzie gryczanym. Jest on najbogatszym źródłem rutyny (rutozydu) oraz kwercetyny wśród miodów nektarowych.
• Wysoka liczba diastazowa (LD) parametr ten określa aktywność enzymów pszczelich (m.in. inwertazy, amylazy). Miód gryczany osiąga tu bardzo wysokie wyniki (często pow. 20–30), co świadczy o jego potężnej aktywności biologicznej.
• Bogactwo minerałów zawiera rekordowe ilości żelaza, a także magnezu, fosforu, miedzi, cynku, potasu, boru i jodu.
• Witaminy, głównie witamina C oraz witaminy z grupy B (B1, B2, B6, PP).
• Cukry proste, czyli fruktoza i glukoza, stanowiące źródło łatwo przyswajalnej energii.

Jakie właściwości lecznicze i prozdrowotne ma miód gryczany?

Zastosowanie miodu gryczanego w apiterapii (leczeniu produktami pszczelimi) jest całkiem szerokie. Miód gryczany to naturalny sprzymierzeniec kardiologów. Dzięki potężnej dawce rutyny może [1]:

• Uszczelniać i wzmacniać śródbłonek naczyń krwionośnych. Może zapobiegać pękaniu naczynek (tzw. pajączków) i powstawaniu żylaków.
• Przeciwdziałać miażdżycy. Może hamować utlenianie złego cholesterolu (LDL).
• Regulować ciśnienie tętnicze krwi i wspomagać pracę mięśnia sercowego przy chorobie wieńcowej.

Żelazo zawarte w miodzie gryczanym jest w 100% biodostępne i łatwo przyswajalne przez organizm ludzki. Regularne spożywanie tego miodu może stymulować produkcję hemoglobiny i czerwonych krwinek (erytrocytów). Miód gryczany może być elementem diety dla osób po operacjach, zmagających się z dużym ubytkiem krwi, kobiet z obfitymi miesiączkami oraz osób starszych.[2]

Cholina oraz wysoka zawartość fruktozy sprawiają, że miód gryczany może też wspomagać procesy odtruwania organizmu. Może też chronić tkankę wątrobową (hepatocyty) przed toksycznym działaniem alkoholu, nikotyny, leków i metali ciężkich.

Wskaźnik aktywności antyoksydacyjnej (zdolności do neutralizowania wolnych rodników) miodu gryczanego jest bardzo wysoki [4]! Zawarty w nim nadtlenek wodoru (H2O2) wykazuje silne działanie antybakteryjne. Miód gryczany sprawdza się przy infekcjach dróg oddechowych, kaszlu, przeziębieniach i stanach zapalnych gardła.[3]

Jak stosować miód gryczany? Zastosowanie kulinarne

Król tradycyjnych pierników, bo to właśnie miód gryczany odpowiada za głęboki, ciemny kolor, wilgotność oraz nieziemski korzenny aromat tradycyjnych polskich pierników długodojrzewających.

Miodosytnictwo i nalewki. Stanowi doskonałą bazę do produkcji domowych miodów pitnych (szczególnie trójniaków i dwójniaków) oraz leczniczych nalewek (np. bursztynowej czy ziołowej). Przeczytaj też: Miód pitny bez drożdży czy nalewka z miodem?

Marynaty do mięs. Genialnie komponuje się z ciemnymi mięsami – kaczką, gęsiną, dziczyzną czy żeberkami wieprzowymi, tworząc podczas pieczenia chrupiącą, skarmelizowaną skórkę. Sprawdź też: Przepisy na najlepsze marynaty z miodem

Dodatek do napojów. Pasuje do mocnej czarnej herbaty, kawy oraz naparów ziołowych.

Złota zasada apiterapii. Miód gryczany (jak każdy inny) traci swoje właściwości lecznicze (enzymy i witaminy) w temperaturze powyżej 40°C. Jeśli dodajesz go do herbaty lub mleka, upewnij się, że napój najpierw lekko przestygł!

Miód gryczany a przeciwwskazania. Kto powinien uważać na miód z gryki?

Mimo ogromu zalet, miód gryczany nie jest produktem dla każdego. Główne ograniczenia to:

• Cukrzyca. Miód gryczany ma wysoki indeks glikemiczny (IG ok. 55-60) i składa się głównie z węglowodanów prostych. Diabetycy powinni skonsultować jego spożywanie z lekarzem.
• Dzieci poniżej 1. roku życia. Istnieje ryzyko wystąpienia botulizmu dziecięcego (zatrucia jadem kiełbasianym), na który układ pokarmowy niemowląt nie jest uodporniony.
• Alergie. Osoby uczulone na produkty pszczele lub pyłki kwiatowe gryki mogą doświadczyć reakcji alergicznych.

Szukasz naturalnego źródła żelaza, wsparcia dla serca i tarczy obronnej przed infekcjami? Postaw na sprawdzoną jakość. Prawdziwy, czysty i niedosładzany miód gryczany czeka na Ciebie w naszym sklepie. Dbamy o to, aby proces jego rozlewania odbywał się bez przegrzewania, dzięki czemu otrzymujesz produkt żywy biologicznie.

Zamów prawdziwy miód gryczany i wzmocnij swój organizm!

Źródła:
[1] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3005390/
[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279618/
[3] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29478537/
[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12590505/